Wat zijn moedervlekken?
Moedervlekken zijn goedaardige opeenhopingen van pigmentvormende cellen in de huid. Het is een normaal verschijnsel; vrijwel iedereen krijgt meerdere moedervlekken, gemiddeld zo'n 25 per persoon. De officiële medische term voor een goedaardige moedervlek is naevus naevocellularis. Naast normale, goedaardige moedervlekken bestaan er nog onrustige moedervlekken (dysplastische of atypische naevus) en kwaadaardige moedervlekken (melanomen).

Hoe ontstaan moedervlekken?
Het aantal moedervlekken wordt bepaald door erfelijke factoren en door de mate waarin de huid tijdens het leven aan zonlicht is blootgesteld. Vooral(overmatige) blootstelling aan de zon in de eerste 15 jaar van het leven is van belang bij de vorming van moedervlekken.

Wat zijn de verschijnselen?
Moedervlekken zijn zichtbaar als bruine of zwarte vlekjes, meestal vlak, maar ook wel eens verheven, duidelijk bol of hobbelig. Ze kunnen in grootte, vorm of kleur nogal met elkaar verschillen. Kenmerkend is dat de vorm en pigmentatie regelmatig zijn.

Wanneer moet ik me zorgen maken over een moedervlek?
Een onrustige moedervlek is onregelmatiger van vorm en pigmentatie (d.w.z. verschillende tinten bruin tot zwart naast elkaar in dezelfde moedervlek) en vaak is er ook sprake van een roodachtige verkleuring.

Een onrustige moedervlek is te herkennen aan de volgende veranderingen:

•  groter worden
• van kleur of samenstelling veranderen
• van vorm veranderen
• jeuken, steken of pijn doen
• korstjes vertonen
• bloeden

Hoe wordt de diagnose gesteld?
Op grond van de uitwendige verschijnselen kan door een dermatoloog in veel gevallen met zekerheid de diagnose gewone of onrustige moedervlek stellen.  Een hulpmiddel daarbij kan de dermatoscoop of de fotofinder  zijn.
Met de dermatoscoop kan bijntwijfelgevallen en bij duidelijke verdenking op een melanoom een extra vergrote afbeelding (dermatoscopie) gemaakt worden.

Met behulp van de fotofinder worden alle moedervlekken op het hele lichaam met behulp van de nieuwste apparatuur digitaal gefotografeerd en nauwkeurig vastgelegd. Al deze gegevens worden opgeslagen in een medisch dossier. Bij een regelmatige controle kunnen we precies zien of en waar de moedervlekken veranderd zijn.

Wat is de behandeling?
Een goedaardige moedervlek is een normaal verschijnsel en geen abnormale afwijking en hoeft dus ook niet behandeld te worden. Indien er ook maar de geringste verdenking op een melanoom (kwaadaardige moedervlek) bestaat, zal de moedervlek onder plaatselijke verdoving worden verwijderd en microscopisch worden onderzocht.

Wat zijn de vooruitzichten?
Dankzij de aandacht die er al vele jaren in diverse voorlichtingscampagnes en in de media aan het melanoom is besteed, wordt deze vorm van huidkanker in een steedsvroeger stadium ontdekt. Hierdoor zijn de vooruitzichten van mensen met een melanoom de laatste 30 jaar aanzienlijk verbeterd.